در حال بارگذاری ...
مقالات گردشگریمنطقه هورامان خواستگاه تولید کلاش
انتشار : 16/آبان/1397

گیوه قدمتی بالغ بر هزار سال دارد در واقع گیوه تاریخ دقیق و مدونی ندارد اما جزء اولین پاپوش های سنتی بشر می باشد که انسان مبتکر دوران های گذشته با بهره گیری از مواد اولیه فراوان و ارزان قیمت در دسترس طبیعی و ذوق سرشار خویش اقدام به تولید این دست ساخته نموده است، که توان مقابله با گذرگاه های صعب العبور و تاب مقاومت در مناطق کوهستانی و سنگلاخی را داشته و درعین حال سبک و راحت باشد.

گيوه، اصولا پای پوشی است سبك، بادوام و مناسب برای راهپيمايی‌های طولانی در مسيرهای ناهموار و با توجه به اين خصوصيات، اغلب افراد پيدايش آن را به روزگارانی خيلی قدیم‌تراز پيدايش سايرانواع پاپوش نسبت داده‌‌اند و همين امر باعث شده تا تولد گيوه با افسانه‌ها پيوند بخورد.

انواع گيوه
گيوه انواع گوناگوني دارد. تقسيم بندي انواع گيوه  بر اساس  نوع بافت رويه ،مواد استفاده در زيره وهمچنين نوع اتصال دو تكه كفش به هم مي باشد.
رويه‌گيوه را به شيوه‌ بافتنی از ريسمان‌های ابريشمی يا پنبه‌ای نازك و زيره‌ آن را گاه از چرم يا لاستيك و اغلب از لته‌های به هم فشرده و در هم كشيده می‌سازند.مهم‌ترين انواع گيوه عبارتند از:
1)گیوه کردی یا کلاش      2)گیوه ملکی     3) گيوه آجيده يا آجده    4) گيوه تخت چرمی   5) گيوه لته‌ای     6) گيوه تخت لاستيكی   7) گيوه ابريشمی

کلاش
گيوه‌ کردی يا «كلاش‌» پاي‌افزاري‌ راحت‌ ، مقاوم‌ و ارزان‌ است‌ كه‌ در جوامع‌ كوچ‌نشين ‌، روستايي‌ و شهرنشين‌ مورد استفاده‌ قرار مي‌گيرد . سادگي‌ ابزار كار و در دسترس‌ بودن‌ مواد اوليه‌ براي‌ توليد آن‌ و همچنين‌ وجود نيروي كار در دسترس ‌، موجب‌ رواج‌ پيشه‌ گيوه‌كشي‌ در كردستان‌ به‌ ويژه‌ در منطقه هورامان شده‌ است.

توليد کلاش كه داراي قدمتي  1500 ساله بوده و اثر باقيمانده از كلاش‌هاي پير شالياردر شهر باستانی هورامان گواه اين ادعا است.

تولید کلاش در اصل مختص به منطقه هورامان بوده ولی اکنون در بعضی از مناطق دیگر کردستان تولید می شود. اولين جايي در جهان كه کلاش در آن ساخته شد شهر نودشه بوده و بعد از آن به شهر طويله ، كوسه هجيج در اطراف نودشه و بعد از آن به روستاي دل و ديگر مناطق رفته است.

هورامان منطقه ای است با كوههای سربه فلك كشيده وصعب العبور، درختان جنگلي وقد برافراشته ، رودخانه های فصلی ودائمی دردل كوهها که دل هربيننده را مدهوش ومجذوب ميكند اين طبيعت جذاب، گونه زندگي مردمان اين ديار را همواره آميزه ای از هنر وخلاقيت كرده است كه غالب اين هنرها به شكل صنعت وپيشه دستی مانند آهنگری، صنايع چوب ، كلاش ، پارچه بافي (شال) و... نمايان شده كه هركدام ازآنها از قدمت چندهزار ساله برخوردارند.
امروزه روستای دل با جمعیتی حدود 1500 نفر نزدیک به 200 کارگاه گیوه بافی دارد.
در اردیبهشت سال 1396 شهر نودشه به عنوان شهر ملی گیوه بافی ثبت شد و همچنین با توجه به معیار های  یونسکو و پتانسیل های شهر مریوان، در شهریور سال 1396 مریوان به عنوان شهر جهانی کلاش ثبت جهانی شد.
راز ماندگاری و ویژگی های منحصربفرد کلاش همچنین تفاوت آن با انواع گیوه ها
یکی از نماد های فرهنگ وهنر کردی
دست ساز با دقت ساخت بالا
مناسب برای افراد دارای کمردرد
رفع کننده بوی بد پا
قابل شستشو و ضد آب
خنک بودن در فصول گــرما
رفع قارچ های پوستی کف پا
ظاهرزیبا و سازگار با انواع مدل شلوار
پوشیدن آسان‌تر و سریع‌تر به نسبت کفش
بدون نیاز به واکس زدن و یا مواد براق کننده
مواداولیه کاملا طبیعی سازگار با محیط زیست
خاصیت آنتی باکتریال به جهت جذب رطوبت پا
سبک، بادوام و مناسب برای راهپیمایی‌های طولانی
قابلیت منحصربه فرد لنگه به لنگه کردن چپ و راست
کفش بسیار نرم ، قابل انعطاف و متناسب با هرمحیط
دارای نشان اصالت و مرغوبیت کالای صنایع دستی یونسکو
نشان مهر اصالت با هدف حمایت از تنوع فرهنگی، حفظ و احیای ارزش های بومی و مشاغل سنتی در حوزه صنایع دستی در سال 2001 میلادی اجرا شد.
ترویج نوآوری، ارائه خدمات آموزشی و حمایتی، ایجاد استانداردهای دقیق مرغوبیت در صنایع دستی و در نهایت ایجاد فرصت های جدید جهت تضمین پایداری صنایع دستی از اهداف اعطای این نشان به هنرمندان ذکر شده است.

مهر اصالت یونسکو به محصولات صنایع دستی واجد معیارهای زیر داده می شود:
مرغوبیت: بکارگیری مواد اولیه مرغوب، سطح بالایی از تکنیک و توجه ویژه به ظرایف در امر تولید
اصالت: بیان هویت فرهنگی و ارزش های زیباشناختی سنتی با وجود بیان فرهنگی و زیباشناسی یا مهارت سنتی در تولید صنایع دستی
نوآوری: ترکیب خلاقانه و تأثیرگذار مهارت های سنتی و نوآوری در مواد، فرم و طرح
قابلیت بازاریابی: ظرفیت عرضه شدن در بازارهای جهانی
ویژگی های منحصر بفرد کلاش باعث شده در زمان كنونی با وجود اینکه انواع واقسام كفش های كارخانه‌ای بازار پاپوش كشور را در اختيار گرفته‌اند هنوزهم به عنوانی كفشی عمومي ونه تزيينی مورد استفاده قرار گيرد.

چه کسانی بیشتر از کلاش استقبال می کنند
امروزه دراکثر نقاط  کردنشین جهان علاقه به استفاده از این پای افزار دیده می شود و بازار بسیار داغی در بین جوانان وحتی کهنسالان دارد همچنین
گردشگران و جهانگردان کلاش را بخاطر زیبایی و خواص طبی که دارد می خرند. 
كلاش پای افزاری است از 2 قسمت عمده تشكيل شده است:
1)رویه: این قسمت از کلاش چون به ظریف کاری بیشتری نیاز دارد همواره توسط بانوان تولید می شود.

2)زیره: زیره كلاش كه نمايانگر استعداد وخلاقيت ابداع كننده آن است از پارچه وچرم ساخته ميشود این قسمت از کلاش توسط مردان تولید می شود چراکه ساخت این قسمت از کلاش نیاز به قدرت بدنی دارد.

آنچه در خصوص کلاش می توان دید حضور زنان و مردان بدون هیچ تمایزی در کنار هم برای ساخت این محصول زیبا است.

 
کلاش نماد چیست؟
کلاش را نماد صلح، برابری و مقاومت می دانند، سفیدی کلاش را نماد صلح، چپ و راست نشناختن کلاش را نماد برابری و منتقل شدن کلاش از گذشتگان تا به امروز را نماد مقاومت مردم کورد می دانند.
علامه براین ها یکی از استادکاران فعال در حوزه صنایع دستی درباره حکمت سپیدی کلاش این طور بیان کرد:
« پشت همین رنگ سپید گیوه ها هم حکمتی وجود دارد. درست است که پنبه سپید است و از قدیم گیوه‌ها با همان رنگ طبیعی پنبه درست می‌شدند ولی نکته مهم‌تر این است که رنگ سپید در کفش موجب می‌شود که افراد به راه رفتنشان بیشتر دقت کنند. ما نباید هر جایی پایمان را بگذاریم. وقتی هم که بدانیم باید مراقب محل قدم‌هایمان باشیم، حواسمان را بیشتر به محیط‌زیست و اطرافمان جمع می‌کنیم».
 

 

 

دیدگاه ها ارسال دیدگاه
  • علیرضا lplnd

    به راستی که ساخت آن سخته ولی خیلی کاربردی و با ارزشه

  • آرمان رشیدی

    دقیقاٌ

آخرین دیدگاه و نظرات ارسالی کاربران

هیج موردی وجود ندارد